Grupa badaczy z Opola, Wrocławia i Katowic przeprowadziła badanie przekrojowe, w którym uczestniczyło 211 pacjentów z niewydolnością serca (NS). Do oceny duchowości wykorzystano Kwestionariusz Samoopisu (SDQ). Ponadto posłużono się kwestionariuszem dotyczącym jakości życia WHOQOL-BREF, Kwestionariuszem Minnesota dotyczącym Życia z Niewydolnością Serca oraz Skalą Dobrostanu Psychicznego. Większe nasilenie NS korelowało z niższą jakością życia, natomiast wyższy poziom duchowości korelował z wyższą jakością życia. Do wniosków autorów należały następujące: Poprawa jakości życia pacjentów z NS może być osiągnięta poprzez zapewnienie wsparcia duchowego przez personel medyczny.
Radwańska E, Szwamel K, Lepsy E, Żurek A, Gurowiec P, Krok D, Żurek G. Relationship between the level of spirituality and quality of life or psychological well-being in elderly patients hospitalised for heart failure. Medical Studies/Studia Medyczne. 2024;40(2):124-142. doi:10.5114/ms.2024.140976.
Badacze z Uniwersytetów Medycznych w Lublinie oraz Szczecinie we współpracy z Naczelną Izbą Pielęgniarek i Położnych badali związek pomiędzy wiarą a potraumatycznym wzrostem wśród 120 pielęgniarek pracujących na Oddziałach Intensywnej Terapii w czasie pandemii COVID-19. Posłużono się Post Traumatic Growth Inventory (PTGI), Santa Clara Strength of Religious Faith Questionnaire (SCORF), oraz Spiritual Attitude and Involvement List (SAIL). Wykazano występowanie korelacji pomiędzy nasileniem wiary religijnej (SCORF) i duchowości (SAIL) a niektórymi wymiarami potraumatycznego wzrostu (PTGI). Należy jednak zauważyć, że wiele wymiarów duchowości mierzonych w tym badaniu oceniało dobrą kondycję psychiczną, dlatego nie jest zaskakujące, że te wymiary były związane ze wzrostem potraumatycznym (jest to poniekąd tautologiczna relacja). W analizie wieloczynnikowej nie stwierdzono istotnego niezależnego związku między siłą wiary religijnej a ogólnym wzrostem potraumatycznym. Istotnymi predyktorami były natomiast wybrane wymiary duchowości, zwłaszcza doświadczenia transcendentne, poczucie sensu i zaufanie.
Nowicki GJ, Schneider-Matyka D, Godlewska M., Tytuła A, Kotus M, Walec M, Grochans E, Ślusarska B. The relationship between the strength of religious faith and spirituality in relation to post-traumatic growth among nurses caring for COVID-19 patients in eastern Poland: a cross-sectional study. Front Psychiatry. 2024 Jan 8 14:1331033. doi: 10.3389/fpsyt.2023.1331033.
Dwóch psychologów z Łodzi przebadało ponad 100 polskich zakonnic, które na co dzień opiekują się osobami z niepełnosprawnością. Wykorzystano narzędzia: Secondary Traumatic Stress Inventory (STSI), Secondary Posttraumatic Growth Inventory (SPTGI), Kwestionariusz Samoopisu (SDQ) oraz Life Orientation Test (LOT, pomiar optymizmu). Autorzy wykazali, że siostry opiekujące się osobami z niepełnosprawnością są podatne na wtórną traumatyzację podobnie jak inni przedstawiciele zawodów pomocowych, ale częściej doświadczają pozytywnych konsekwencji tej opieki (wtórny wzrost potraumatyczny).
Ogińska-Bulik N., Juczyński Z. Determinants of Negative and Positive Consequences of Indirect Exposure to Trauma in Polish Nuns Caring for Disabled People: The Role of Spirituality and Optimistic Life Attitude. J Relig Health 63, 4173-4190 (2024). https://doi.org/10.1007/s10943-024-02031-6M/
Badacze z Instytutu Psychologii Uniwersytetu SWPS w Poznaniu analizowali religijność w Europie na przestrzeni ostatnich dekad. Mierzono ją za pomocą 3-elementowego wskaźnika, obejmującego samoocenę, częstotliwość uczestnictwa w nabożeństwach oraz częstotliwość osobistej modlitwy. Wyniki wskazują na to, że religijność systematycznie spada w każdym kolejnym pokoleniu. Ponadto wykazano, że pokolenie X w porównaniu do Baby Boomers rzadziej popierało wartości społeczne (konserwatyzm i samotranscendencję), a częściej wartości osobiste (otwartość na zmiany i samodoskonalenie). Podobny wzorzec zaobserwowano pomiędzy pokoleniami X, Y oraz Z. Badacze podsumowali, że trend spadku religijności można tłumaczyć zmianami w wyznawanych wartościach.
Kościelniak M, Bojanowska A, Gąsiorowska A. Religiosity Decline in Europe: Age, Generation, and the Mediating Role of Shifting Human Values. J Relig Health. 2024 Apr:63(2):1091-1116. doi: 10.1007/s10943-022-01670-x.
Ciekawy związek pomiędzy religijnością, przebaczeniem a sensem życia wykazało dwóch psychologów z Poznania i Katowic. Badali oni 80 osób uczęszczających na spotkania anonimowych seksoholików (SA). Subiektywną religijność oceniano za pomocą pojedynczej pozycji: „W jakim stopniu uważa się Pan/Pani za osobę religijną?”. Przebaczenie badano za pomocą dwóch stwierdzeń: „Świadomość, że moje grzechy zostały mi przebaczone, daje mi siłę, by mierzyć się z własnymi słabościami i stawać się lepszym człowiekiem.” oraz „Wiem, że Bóg / siła wyższa mi przebacza.” Dyspozycję do przebaczania innym mierzono za pomocą jednej z podskal z polskiej adaptacji Skali Przebaczenia Heartland. Obecność sensu w życiu oceniano za pomocą podskali pochodzącej z polskiej adaptacji Kwestionariusza Sensu Życia (Meaning in Life Questionnaire). Badanie sugeruje, że wśród członków SA wiara religijna sprzyja postrzeganiu własnego życia jako sensownego zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio, poprzez aspekty przebaczenia.
Wnuk M., Charzyńska E. Does Forgiveness Underlie the Relationship Between Religiosity and Meaning in Life Among Members of Sexaholics Anonymous in Poland?. J Relig Health 63, 4215-4231 (2024). https://doi.org/10.1007/s10943-023-01842-3
Randomizowane badanie kontrolowane przeprowadzone przez międzynarodową grupę badaczy oceniało skuteczność interwencji ukierunkowanej na przebaczenie sobie wśród 60 osób HIV-pozytywnych leczących się w Krakowie. Wśród zastosowanych narzędzi pomiarowych były m.in.: State Self-Forgiveness Scale (SSFS), Interfaith Spirituality Scale (IFS) oraz Wskaźniki Dobrego Samopoczucia (WHO-5). Uczestnicy wzięli udział w 90-minutowej sesji „Odbudowa: podróż ku przebaczeniu sobie”, w przeciwieństwie do grupy kontrolnej z listy oczekujących. Interwencja istotnie zwiększyła poziom przebaczenia sobie, duchowości oraz dobrostanu psychicznego. Pod hasłem zwiększenie poziomu duchowości należy rozumieć wyższą zgodność badanego z twierdzeniami ze skali IFS, takich jak: Poczucie bezpośredniego kontaktu ze Stwórcą daje mi spokój ducha, Rozmyślam nad cudem stworzenia i sensem istnienia, Nie jestem w stanie opisać jak wielka jest moja miłość do Stwórcy.
Skalski-Bednarz S.B., Toussaint L.L. & Surzykiewicz J. Beyond HIV Shame: Effects of Self-Forgiveness in Improving Mental Health in HIV-Positive Individuals in Poland. J Relig Health 63, 4232-4254 (2024). https://doi.org/10.1007/s10943-024-02084-7
